درک بحران زوال جنگلهای زاگرس، مستلزم عبور از نگاه تکعاملی و پذیرش این واقعیت است که تعاملی پیچیده میان چند عامل درهمتنیده وجود دارد. این ریشهها، نهتنها بهطور همزمان عمل میکنند، بلکه یکدیگر را تقویت میکنند.
زاگرس در حال محو شدن است؛ این یک هشدار نیست، شمارش معکوس یک فاجعه است. تکرار بیرحمانه کابوس سال ۱۳۹۹، این بار در سال ۱۴۰۵ با سرعتی باورنکردنی در حال بلعیدن ریههای ایران است.
روز شنبه برخی ادعا کردند انفجار دمنده (وسیله اطفای حریق) موجب سوختگی شدید «تقی چنگلوایی» و مرگ او شده است. برای مثال «یوسف بیگدلی»، از کوهنوردان حاضر در اطفای حریق کوه بدیل و از فعالان محیط زیست خاییز، معتقد است احتمالا دمنده تقی چنگلوایی نشتی داشته و همین موضوع موجب تشدید سوختگی او شده است.
شاید بتوان گفت تاریکترین فصل کتاب محیط زیست در سال ۱۴۰۴، ورود مستقیم اثرات جنگ و درگیریهای نظامی به اکوسیستمهای ایران است. حملات به زیرساختهای استراتژیک، بهویژه تأسیسات نفتی و صنعتی، پدیدههای نادری همچون باران سیاه را در تهران رقم زد.
آتشسوزی جنگلها بار دیگر جهان را به تکاپو انداخته است؛ از استرالیا تا ژاپن، کشورها با تجربههای تلخ و پرهزینه راهکارهای مقابله با شعلههای مهیب را آموختهاند. حالا پرسش این است: آیا ایران، با جنگلهایی که زیر فشار خشکسالی، تغییر اقلیم و خطای انسانی در معرض خطر هستند، میتواند از این درسها بهره ببرد و جلوی فاجعهای بزرگ را بگیرد؟
«اگر آتشسوزیها به هم وصل بودند، میتوانستیم بگوییم که یک نقطه آتش گرفته و بعد امتداد پیدا کرده، اما سه، چهار بخش مختلف جنگل سوادکوه به یک شکل آتش گرفت و واضح بود عمدی است»
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مساحت آتشسوزی را کمتر از ۱۰ هکتار برآورد کرد و گفت: سازماندهی و استقرار ۵۲ تیم تخصصی از جمله۵۲۰ نفر نیروهای حفاظتی منابع طبیعی، نیروهای مردمی و کوهنوردان انجام شد.
فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی با تأکید بر دخالت انسان در آتشسوزی جنگلها اعلام کرد که در منطقه حفاظت شده الیت شواهد نشان میدهد آتش احتمالا به دست شکارچیان غیرمجاز به وجود آمده است.
منابع آگاه میگویند، حدودا ۲۰ نفر به دلیل احتمال دستداشتن در ایجاد آتشسوزی دستگیر شدهاند. منابع مطلع این را هم بیان کردند که در این مدت نزدیک به ۲۰ نقطه از جنگلهای شمال کشور درگیر آتشسوزی شدهاند.
با افزایش آتشسوزی در دل جنگلهای گلستان، از صبح امروز بالگردهای هلال احمر عملیات آبپاشی را آغاز کردهاند تا عملیات مهار سریعا انجام شود.علاوه بر آبپاشی هوای، نیروهای مردمی و بسیج نیز از طریق زمینی در حال مهار آتش هستند و طبق اعلام مسئولان استانداری آتش تا عصر امروز مهار خواهد شد.
با گذشت ۳ روز از آغاز حریق در جنگلهای گلستان، آتش در آزادشهر به طور کامل خاموش و در علیآباد کتول تحت کنترل درآمده است، اما تداوم شعلهها در ارتفاعات گالیکش، مینودشت و کلاله، عملیات را وارد فاز هوایی کرد و صبح امروز بالگردهای هلالاحمر برای اطفای نقاط صعبالعبور شرق استان به پرواز درآمدند.
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشوربا اشاره به آسیبپذیری کمسابقه جنگلهای شمال بر اثر خشکسالی و وقوع آتشسوزیهای مکرر در این منطقه گفت: دخالت عامل انسانی در آتشسوزی الیت قطعی است.
واکنش عجیب رئیس سازمان منابع طبیعی به سوال در مورد خسارت آتشسوزی جنگل الیت موزد توجه قرار گرفته است. مجری: چقدر از جنگل هیرکانی آسیب دید؟ رئیس سازمان منابع طبیعی: شیرینی مدیریت این چنینی را به کام مردم تلخ نکنید.
حسینعلی محمدی اظهار کرد گفت: شب گذشته آتشسوزی جنگلهای پیشنبور پس از چهار ساعت تلاش نیروهای عملیاتی و مردمی مهار شده بود، اما صبح امروز به دلیل وزش باد و وجود برگهای خشک دوباره شعلهور شد.
رئیس ستاد مدیریت بحران کشور از پایان یافتن عملیات اصلی مهار آتشسوزی جنگلهای الیت مرزنآباد خبر داد و گفت: نیروها تا اعلام رسمی استاندار در منطقه باقی میمانند.
حریق سبزِ «الیت»؛ مرور آتشسوزیهای شاخص جنگلهای ایران در یک دهه اخیر آتشسوزی جنگلهای هیرکانی روستای الیت از ۱۰ آبان ۱۴۰۴ آغاز شد. ابتدا به نظر میرسید مهار شده، اما از ۲۴ آبان دوباره شعلهور شد و تا کنون بیش از ۲۰ روز است که ادامه دارد و به طولانیترین آتشسوزی جنگلی شمال ایران در دهه اخیر تبدیل شده است